Çocuklarda ‘uyku borcu’ gündüz davranışlarını derinden etkiliyor
- Dorukhan Besin

- 2 Ara 2025
- 2 dakikada okunur
ÇOCUK Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Dorukhan Besin, çocuklarda sabah yaşanan huysuzluk, gün içindeki öfke patlamaları, dikkat dağınıklığı ya da gözaltındaki hafif morlukların arkasında çoğu zaman görünmeyen ‘uyku borcu’nun yattığını söyledi. Dr. Besin, “Ekonomideki borçlanma sistemine benzeyen bu durum, çocuklarda ödenmeyen her uykunun ‘faiz’ olarak geri döndüğünü gösteriyor. Uyku borcu birikmeye başladığında çocuğun duygu durumundan öğrenme kapasitesine kadar pek çok alan olumsuz etkileniyor” dedi.
Ebeveynlerin sık kullandığı, “Bugün geç yattı, yarın daha iyi uyur” düşüncesinin yanlış olduğunu belirten Dr. Dorukhan Besin, çocuk fizyolojisinin yetişkinlerden çok farklı çalıştığını vurguladı. Geciken uykunun çocuklarda tolere edilemediğini ifade eden Dr. Besin, “Uyku geciktikçe kortizol (stres hormonu) artar, sinir sistemi alarma geçer ve çocuk toparlanamaz. Bu nedenle geç yatmak daha iyi uyku getirmez, tam tersine uykusuzluğu derinleştirir” dedi.
NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?
Büyüme hormonunun uyku sırasında salgılandığını, hafızanın pekiştiğini ve duygu düzenleme merkezlerinin dinlendiğini hatırlatan Dr. Dorukhan Besin, uyku borcunun bu kritik süreçleri aksattığını anlatarak, “Dikkat, hafıza ve davranış becerileri uykuyla desteklenir. Bu borç biriktiğinde çocukta sanki karakteri geçici olarak değişmiş gibi davranışlar görülebilir” şeklinde konuştu.
KENDİNİ NASIL GÖSTERİR?
Dr. Besin, uyku borcunun belirtileri arasında sabah zor uyanma, gün içinde dikkat dağınıklığı, enerji düşüklüğü, gece geç uykuya dalma ya da uykuya dalamama, kolay ağlama veya öfke patlamalarının yer aldığını paylaştı. Uyku borcunun azaltılabileceğini kaydeden Dr. Dorukhan Besin, ailelere şu önerilerde bulundu:
“Çocuğunuzun yaşına uygun erken yatış saati belirleyin ve gün içinde yaşa uygun gündüz uykusu oluşturun. Ekran kullanımını uykuya dalmadan en az 2 saat önce bıraktırın ve sakin bir yatma rutini oluşturun. Sabah olunca ise çocuğunuzu mutlaka gün ışığına çıkartın.”
İYİ UYKU, SAKİN VE MUTLU ÇOCUK DEMEK
Dorukhan Besin, uykunun çocuk gelişiminin temel taşı olduğunu vurgulayarak sözlerini şöyle tamamladı: “İyi uyuyan çocuk gün içinde daha sakin, daha düzenli ve daha mutlu olur. Uyku borcu ancak fark edilirse hafifler ve doğru şekilde yönetilirse azalır.”





Yorumlar